0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

70 yıllık Çin-Afrika ortaklığı, ticaret, altyapı ve eğitim alanlarında güçlenerek Küresel Güney’in küresel ekonomideki ağırlığını artıran stratejik bir modele dönüşüyor.

Çin-Afrika ilişkilerinin 70. yılı kapsamında yayımlanan CGTN analizinde, iki taraf arasındaki iş birliğinin tarihsel gelişimi, ekonomik entegrasyonu ve küresel düzende artan etkisi ele alındı. Makalede, Çin ile Afrika ülkeleri arasındaki ortaklığın yalnızca diplomatik bir ilişki olmanın ötesine geçerek, Küresel Güney’in sesini güçlendiren stratejik bir yapıya dönüştüğü vurgulandı.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin karşılıklı kutlama mesajları, Çin-Afrika ilişkilerinin 70 yıllık seyrine dikkat çekti. Xi, Çin-Mısır ilişkilerinin gelişmekte olan ülkeler arasındaki dayanışma ve iş birliğine örnek teşkil ettiğini belirterek, bu modelin Çin-Arap dünyası ve Çin-Afrika ilişkileri için de referans niteliği taşıdığını ifade etti.

Dayanışmadan kurumsal ortaklığa: 70 yıllık dönüşüm

Çin-Afrika ilişkilerinin temelleri 1950’li yıllarda, Afrika ülkelerinin bağımsızlık mücadelelerine verilen destekle atıldı. 1971 yılında Çin Halk Cumhuriyeti’nin Birleşmiş Milletler’deki meşru temsil hakkının yeniden kazanılmasında Afrika ülkelerinin desteği, iki taraf arasındaki karşılıklı güvenin en kritik dönüm noktalarından biri oldu.

2000 yılında kurulan Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC), ilişkileri kurumsal bir çerçeveye taşırken; 2015 yılında ilişkilerin kapsamlı stratejik iş birliği düzeyine yükseltilmesi, ekonomik ve siyasi entegrasyonu hızlandırdı. 2024 FOCAC Zirvesi ile birlikte ilişkiler, “ortak geleceğe sahip, her koşulda birlikte hareket eden bir topluluk” seviyesine taşındı.

Ekonomik iş birliği derinleşiyor: Ticaret ve altyapı öne çıkıyor

Çin-Afrika ekonomik ilişkileri son yıllarda dikkat çekici bir ivme kazandı. 2025 yılında Çin-Afrika ticaret hacmi yüzde 17,7 artışla 348 milyar dolar seviyesine ulaşarak rekor kırdı. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürdü.

2026’nın ilk çeyreğinde de büyüme trendi devam etti ve ticaret hacmi yıllık bazda yüzde 23,7 artış gösterdi. Bu gelişmeler, iki bölge arasındaki ekonomik entegrasyonun güçlendiğine işaret etti.

Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında hayata geçirilen Tazara Demiryolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, Afrika kıtasında altyapı modernizasyonunu hızlandırırken bölgesel bağlantısallığı da güçlendirdi.

Borç hafifletme ve insan kaynağı yatırımları

Çin’in Afrika ülkeleriyle imzaladığı borç hafifletme anlaşmaları ve G20 çerçevesindeki katkıları, ekonomik istikrarın desteklenmesinde önemli rol oynadı. 2023 itibarıyla 19 Afrika ülkesiyle borç yapılandırma süreçlerinin yürütüldüğü belirtildi.

Öte yandan eğitim ve insan kaynağı geliştirme alanındaki iş birliği de dikkat çekiyor. Luban Atölyeleri, mesleki eğitim programları ve üniversite iş birlikleri sayesinde on binlerce Afrikalı uzmanın yetiştirildiği ifade edildi. Çin-Afrika üniversite iş birliği kapsamında 114 yükseköğretim kurumu arasında bağlantı kuruldu.

Küresel Güney vurgusu ve modernleşme hedefi

Uzmanlara göre Çin-Afrika iş birliği, Küresel Güney ülkelerinin uluslararası sistemde daha etkin rol üstlenmesine katkı sağlıyor. Afrika-Çin Politika ve Danışmanlık Merkezi temsilcileri, bu ortaklığın gelişmekte olan ülkeleri “pasif aktörlerden küresel düzeni şekillendiren aktörlere” dönüştürdüğünü belirtiyor.

Çin’in imalat, yeşil enerji ve teknoloji alanlarında Afrika ile bilgi ve deneyim paylaşımı, kıtanın modernleşme sürecine ivme kazandıran başlıca unsurlar arasında gösteriliyor.

Yeni bir ortak modernleşme vizyonu

70 yıllık süreç sonunda Çin-Afrika ilişkileri, yalnızca ekonomik ve siyasi bir ortaklık değil; aynı zamanda ortak kalkınma, modernleşme ve küresel sistemde daha dengeli bir temsil arayışının sembolü haline geldi. İki taraf da geleceğe yönelik olarak sürdürülebilir büyüme, altyapı gelişimi ve insan kaynağı yatırımları üzerinden iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyor.