Aile Şirketlerindeki Çatışmaları Nasıl Çözer, Nasıl Aşarız?

2

BEĞENDİM

ABONE OL

News

1923 ve öncesinde kurulan ve hala ismini devam ettiren aile işletmesi sayısı 69. Türkiye’de yeni kurulan şirketlerin yüzde 80’i 5. yılına, yüzde 96’sı 10. yılına ulaşamıyor. Sisteme kayıtlı şirketlerin yüzde 95’i aile şirketi.

Türkiye’deki KOBİ’lerin yüzde 98,8’i aile işletmesi.

Aile birliği, bütünlüğü, dayanışma ruhu, işbirliği, birbirine fayda sağlamak açısından bu güzel haber.

Fakat, içinde bir tehdit de barındırıyor. Hem de çok büyük bir tehdit, büyük tehlike de bu paketin içinde.

Çünkü, ne yazık ki, işler istenildiği gibi gitmediğinde, fikir ayrılıkları baş gösterdiğinde, egolar çatıştığında, ortaklıklar bittiği gibi, ilişkiler de bitebiliyor, aile birliği de yok olabiliyor.

Bu şirketlerin çöküş nedenlerinin yüzde 80’i ailevi konular, sadece yüzde 20’si ticari konularda alınan kararlar.

İstatistikler Ne Diyor?

Türkiye’de çok tanınmış 20 aile şirketinin dağılma nedenleri incelendiğinde ortaya çıkan tablo düşündürücü:

Yüzde 43 kardeşler arası çatışmadan dolayı ayrılıklar,

yüzde 19’u aile içi çatışmadan dolayı ayrılıklar,

yüzde 19’ü miras kavgası nedeniyle ayrılıklar,

yüzde 14’ü kardeş – kuzen – yeğen kavgasından dolayı ayrılıklar, yüzde 5’i de aileler arası kavgadan dolayı gelen ayrılıklar.

Bu göstergeler, bize ne söylüyor?

Niçin şirketlerin neredeyse yarısı “kardeşler arası çatışma” sebebi ile dağılıyor?

Neyin çatışması bu? Niçin geçinemiyoruz?

Bu çatışmalar, niçin tatlılıkla değil, kavga ve ayrılmayla sonuçlanıyor?

Biz neyin derdine düşüyoruz da, “birlikten güç doğar” ,“Bir elin nesi, iki elin sesi” gibi manevi dayanışma ruhumuzu zedeliyoruz?

Bu çatışmalar büyümeden önlemek, prensip ve kurallarla önlemler almak mümkün değil midir?

Çözüm Nasıl Mümkün?

Bu yaranın çözümü mümkündür ve bu çözüldüğünde herkes kazanır. Hem taraflar maddi olarak kazanır, hem işletme büyür, hem dayanışma ruhu oluşur, hem işletme yeni nesillere, geleceğe kalır. Bununla birlikte, Türkiye kazanır. Çünkü işletmelerin büyümesi, ülke kalkınmasına hizmet edecektir.

Peki ne yaparsak, işletmelerdeki bu kanayan yaraları aşarız?

Aileyi kurumsallaştırmanın ilk adımı, bir işletme yönetim kitapçığı oluşturmak.

Bu kitapçık; işbirliğinin kuralarını belirler, işletmenin tıkır tıkır çalışmasının önünü açar.

Aileyi de kapsayan, şirket içi prensip, kural, değer, etik ilkeleri netleştirir.

Profesyonel çizgileri korur. Sorumluluk, yetki sınırlarını belirler.

Ortak işbirliği, ortak dil, ortak değerlerde buluşmanın yolunu açar.

Bu, aynı zamanda işletmede alınacak kritik kararların netliği demektir: Subjektif verilerle değil, objektif verilerle konuşmak, karar almak demektir.

Böylece sorumluluğu tek kişinin sırtından alır, yönetimdeki paydaşlara sorumluluk yükler. Sistemsel çözümlerin oluşmasını sağlar.

Böylece kişisel tercihler, duygusal dalgalanmalarla karar almak yerine; işletme neye “evet”, neye “hayır”diyeceğini net şekilde belirlemiş olur.

Bu çözüm; ortak paydalar da buluşmak, anlaşmazlıkları da çözmek anlamına gelir.

Başarı Modelleri Bize Ne Söylüyor?

Yön Yönetim Akademi’nin kurucusu olarak bu çalışmaların içinde, aile işletmelerinin tarafları ile “çatışma yönetimi”, “uzlaşma kültürü”, “işletme yönetim kuralları” nı çalışırken, husumetlerin, anlaşmazlıkların nasıl ortak uzlaşma zemininde halledildiğine tanık olmak ve bu alana destek vermekten duyduğum mutluluk tarif edilemez.

Çünkü, bu sayede, yanlış anlaşılmaları, iletişimsizlikleri, çatışmaları geride bırakıp, “uzlaşma kültürü”nde buluşuyor, kendimizi de, işletmemizi de dönüştürüyoruz.

Yüzlerce yıl ayakta kalabilmiş aile işletmelerinin ortak özellikleri, aslında nasıl davranmamız gerektiğini söylüyor:

Temel aile değerlerini ve kültürünü koru,

Aile içinde güçlü bir iletişim kur ve işbirliği yap,

Manevi değerlerle işini yap,

Sağlam karakterli insanlarla işini yap

Değişen dünyaya uyum göster,

İnsana değer ver,

Kişisel meselelere değil, işe odaklan

İşletmede yetki devri yapmaya yönel,

Genç neslin yetiştirilmesi için eğitime önem ver.

Not: Aile İşletmeleri ile ücretsiz check-up yapıyor, tanışıyoruz. www.yonyonetim.com adresi üzerinden, bilgi@yonyonetim üzerinden detaylı bilgi alabilirsiniz

Kurumsallaşma İhtiyacı: Stratejik Arka Plan ve Çözümler

2

BEĞENDİM

ABONE OL

News

İsmail Barış Özpazarcık, Yön Yönetim MBA Akademi Yönetim Kurulu Başkanı, ICF-MCC,
Mentör,

Girişim Ekosistemi Fotoğrafı Net: Büyük Pay Aile İşletmelerinde

Türkiye’de girişim ekosistemi, büyük ölçüde küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşmakta. Çeşitli sektör raporları, akademik çalışmalar ve iş dünyası analizleri, şirketlerin önemli bir kısmının aile işletmesi yapısında olduğunu göstermekte.

• Türkiye’de işletmelerin çok büyük bir bölümü KOBİ ölçeğinde faaliyet göstermekte
• KOBİ’lerin önemli kısmı aile şirketi yapısına sahip
• Bu yapı, ekonomik dinamizmin temelini oluştururken aynı zamanda yönetimsel kırılganlıklar da yaratabilmekte.*

*(Kaynak yaklaşımı: TOBB, TÜİK ve sektör analiz raporları (genel konsensüs)

İşletmelerin Hayatta Kalma Döngüsü Gerçeği

• Uluslararası ve yerel girişimcilik araştırmaları, yeni kurulan işletmelerin ilk yıllarda yüksek oranda kapanma riski taşıdığını rakamlarla ortaya koyuyor.
• Bu risk özellikle: finansal yönetim, stratejik planlama, kurumsal yapı eksikliği alanlarında yoğunlaşmakta.*

Kurumsal Hayatta Sürdürülebilirliği Belirleyen Kritik Faktörler

• Araştırmalar, işletme başarısızlıklarının yalnızca finansal nedenlerle açıklanamayacağını göstermekte. Başlıca kırılma alanlarını ana noktalarıyla yazmak gerekirse:
• Yönetimsel yapı zayıflığı
• Rol ve sorumluluk belirsizliği, rollerin ayrıştırılmaması
• Aile içi karar mekanizmaları ile iş süreçlerinin birbirine karışması (ki, bu da, iş rolü ile aile rollerinin ayrıştırılmaması, profesyonel davranış içinde olunmaması ile açıklanabilir)
• Strateji ve vizyon eksikliği *(Genel iş dünyası literatürü (Harvard Business Review, McKinsey benzeri yönetim çalışmaları)

Kurumsallaşma Bir Tercih değil Zorunluluktur

İş dünyasında sürdürülebilirlik:

• Kişilere değil sisteme bağlı yapıların kurulmasıyla
• Duygusal kararlar yerine kurumsal mekanizmalarla
• Bireysel yönetim yerine rol bazlı organizasyonlarla mümkün olmakta

Kurumsallaşma Yolculuğu İçin Stratejik Çözümler

Tespit ettiğimiz bu yapısal sorunları aşmak ve işletmeyi nesiller boyu sürdürülebilir kılmak için şu adımlar kritik öneme sahip:

• Aile ve İş Rollerinin Ayrıştırılması: Aile anayasası ile karar mekanizmalarını yazılı hale getirerek “duygusal bağ” ile “profesyonel sorumluluğu” birbirinden ayırın.
• Sistem Odaklı Delegasyon: Yetkiyi kişilerin inisiyatifinden alıp, tanımlanmış iş süreçlerine ve performans kriterlerine (KPI) devredin.
• Stratejik Planlama ve Vizyon Birliği: Günü kurtaran refleksler yerine, veriye dayalı 3-5 yıllık stratejik yol haritaları oluşturun ve tüm ekibi bu vizyonda birleştirin.

Kaynaklar: TOBB, TÜİK ve sektör analiz raporları, Girişimcilik ekosistemi raporları (OECD, Dünya Bankası, yerel danışmanlık çalışmaları), Genel iş dünyası literatürü: Harvard Business Review, McKinsey benzeri yönetim çalışmaları

#Kurumsallaşma #AileŞirketleri #StratejikYönetim #Girişimcilik #Sürdürülebilirlik #KOBİ #Reorganizasyon #İşDünyası #Liderlik #YönetimDanışmanlığı#İşletme Koçluğu#Mentörlük