0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

EY Girişimcilik Barometresi 2026 sonuçlarına göre Türkiye’de girişimcilik ekosistemine duyulan güven artarken, yapay zekâ ve veri analitiği kullanımı hızla yaygınlaşıyor. Buna karşın finansmana erişim, sermaye maliyeti ve ekonomik belirsizlikler şirketlerin yatırım ve büyüme kararlarını sınırlıyor.

Uluslararası danışmanlık şirketi EY tarafından hazırlanan EY Girişimcilik Barometresi 2026 araştırmasının sonuçları açıklandı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu Europe Central bölgesinde 1.000’den fazla aile şirketi sahibi, start-up kurucusu ve farklı ölçeklerde şirket yöneticisinin katıldığı araştırma, girişimcilerin artan maliyetlere, düzenleyici baskılara ve makroekonomik belirsizliklere rağmen büyüme hedeflerini koruduğunu ortaya koydu.

Araştırmaya göre girişimciler, yatırım ve operasyon kararlarında daha seçici davranırken; operasyonel disiplin, finansal dayanıklılık, teknoloji kullanımı ve uzun vadeli değer yaratma konularına daha fazla odaklanıyor.

Yapay zekâ ve dijital dönüşüm hız kazanıyor

Türkiye’de girişimcilerin inovasyon gündeminde strateji ve pazarlama odaklı çalışmalar yüzde 50, ürün ve süreç inovasyonu yüzde 48, organizasyonel inovasyon ise yüzde 45 oranında öne çıkıyor.

Dijital dönüşüm tarafında ise yapay zekâ ve makine öğrenimi yüzde 82, veri analitiği yüzde 79, dijital müşteri deneyimi platformları yüzde 70, bulut teknolojileri ise yüzde 63 kullanım oranına ulaşıyor.

Teknolojinin işletme performansına katkısı da dikkat çekiyor. İnovasyonun performansa etkisi yüzde 71, teknolojiye adaptasyon hızına etkisi ise yüzde 70 seviyesinde bulunuyor. Buna karşın teknolojik dönüşümün gelir büyümesine etkisinin yüzde 36 ile sınırlı kalması, şirketlerin teknoloji yatırımlarını doğrudan gelir artışına dönüştürme konusunda hâlâ gelişim alanı bulunduğunu gösteriyor.

Girişimcilik ekosistemine güven artıyor

Araştırma, Türkiye’de girişimcilik ekosistemine yönelik güvenin yıllık bazda iyileştiğini de ortaya koyuyor.

Olumlu değerlendirmelerin oranı yüzde 34’e yükselirken, olumsuz değerlendirmeler yüzde 51’den yüzde 25’e geriledi.

Bununla birlikte girişimcilerin karşılaştığı temel sorunların başında makrofinansal koşullar geliyor. Finansmana erişim yüzde 71, ekonomik belirsizlik ise yüzde 70 oranıyla öne çıkıyor. Düzenleyici karmaşıklığın yüzde 45 seviyesinde kalması ise bölge ortalamasının altında bulunuyor.

Bu tablo, Türkiye’de girişimcilik iştahının güçlü olduğunu ancak şirketlerin ölçeklenme sürecinin sermayeye erişim ve finansal güven koşullarından etkilendiğini gösteriyor.

Yatırımlarda temkinli ve seçici dönem

Türkiye’de şirketlerin yatırım kararları da finansman koşullarından etkileniyor. Bilişim teknolojileri yatırımları yüzde 50, otomasyon yatırımları yüzde 45, ekipman yatırımları yüzde 36, yeni tesis yatırımları ise yüzde 13 seviyesinde bulunuyor.

Herhangi bir yatırım planlamadığını belirten şirketlerin oranı ise yüzde 18 ile bölge genelinin üzerinde seyrediyor.

Yatırımların önündeki en önemli engeller arasında ekonomik risk ve piyasa belirsizliği yüzde 71, finansman yetersizliği yüzde 52 ve yüksek faiz oranları yüzde 41 ile öne çıkıyor.

Finansman kaynaklarında ise şirketlerin ağırlıklı olarak öz kaynaklara yöneldiği görülüyor. Öz kaynakların oranı yüzde 61 olurken, krediler yüzde 20, teşvik ve hibeler yüzde 14 seviyesinde kalıyor.

İş gücü modeli daha esnek hale geliyor

Türkiye’de şirketlerin istihdam politikalarında da değişim yaşanıyor. Tam zamanlı işe alım oranı geçen yıla göre yüzde 44’ten yüzde 34’e gerilerken, dış kaynaklı iş birlikleri ve yarı zamanlı istihdam modelleri daha fazla önem kazanıyor.

İşe alımda temel sorun aday sayısından çok rekabetçilik baskısı olarak öne çıkıyor. Ücretlendirme zorlukları yüzde 41, aday beklentilerini karşılama yüzde 30, büyük ölçekli şirketlerle rekabet ise yüzde 25 seviyesinde bulunuyor.

Araştırma, şirketlerin yetenek stratejilerinde yalnızca daha fazla çalışan istihdam etmek yerine çalışanlara sunulan değer önerisi, esneklik ve verimlilik konularına odaklanması gerektiğine işaret ediyor.

Finansal dayanıklılık üzerindeki baskı sürüyor

Artan maliyetler, zayıflayan talep ve finansmana erişim güçlükleri Türkiye’de şirketlerin finansal dayanıklılığını zorlayan başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Operasyonel maliyetler, enflasyon baskısı, döviz kuru dalgalanmaları, krediye erişim ve yüksek faiz oranları şirketlerin karşı karşıya olduğu temel riskler olarak öne çıkıyor.

Birleşme ve satın alma işlemlerinde ise girişimcilerin temkinli ancak fırsatlara açık bir yaklaşım sergilediği görülüyor. Kısmi satışın “biraz olası” olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 43 olurken, “çok olası” diyenlerin oranı yüzde 7 seviyesinde kalıyor.

Bir yatırım fonuna satış yüzde 30, halka arz ise yüzde 18 oranında alternatif çıkış yöntemi olarak değerlendiriliyor.

Aile şirketlerinde halefiyet planlaması güçleniyor

Türkiye’de aile işletmelerinin geleceğine yönelik halefiyet planlamasında da ilerleme görülüyor.

Resmî halefiyet planına sahip şirketlerin oranı yüzde 15’ten yüzde 22’ye, resmî olmayan görüşmeler yürütenlerin oranı ise yüzde 15’ten yüzde 28’e yükseldi.

Buna karşın konuyu henüz ele almamış olanların oranının yüzde 39 seviyesinde bulunması dikkat çekiyor. Bu oran, yüzde 29’luk bölge ortalamasının üzerinde.

“Girişimciler artık daha seçici hareket ediyor”

EY Türkiye Şirket Ortağı, Girişimci Kadın Liderler Programı ve EYnovation Start-up Programı Lideri Müge Tan Belviso, araştırma sonuçlarını değerlendirerek Türkiye’de girişimcilik ekosistemine duyulan güvenin artmasının olumlu bir gelişme olduğunu belirtti.

Belviso, girişimcilerin büyüme, yatırım ve dönüşüm kararlarında daha seçici hareket ettiğine dikkat çekerken; yapay zekâ ve veri analitiğinin hızla yaygınlaştığını, ancak belirsizlik ve maliyetlerin büyüme üzerindeki etkisini sürdürdüğünü ifade etti.

Belviso, girişimcilik ekosisteminin gelişimi için “kademeli büyüme, kârlılık ve likiditenin korunması, finansal risk yönetimi, müşteri değerinin gelire dönüştürülmesi ve esnek yetenek stratejilerinin geliştirilmesi” olmak üzere beş temel önceliğe dikkat çekti.

EY Türkiye Şirket Ortağı ve Girişimci Kadın Liderler Programı Lideri Ferzan Ülgen ise Türkiye girişimcilik ekosisteminin teknoloji ve yapay zekâ alanındaki odağının dikkat çekici olduğunu belirterek, geleceğin başarılı girişimlerinin değişime hızlı adapte olabilen, yeteneği merkeze alan ve teknolojiyi iş süreçlerine etkin biçimde entegre eden şirketler olacağını ifade etti.