0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ticaret Bakanlığı’nın araç kiralama sektörünü yeniden düzenleyen yönetmeliği, kayıt dışılığın önlenmesi ve tüketici güvenliğinin artırılması açısından sektörden destek gördü. LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik ise düzenlemenin sahte kiralama sitelerinden HGS entegrasyonuna, ekspertiz süreçlerinden artan operasyonel maliyetlere kadar tamamlayıcı adımlarla desteklenmesi gerektiğini belirterek, “Ticaret Bakanlığı ile Google birlikte hareket etmeli” çağrısında bulundu.

Araç kiralamada yeni dönem başlıyor

Ticaret Bakanlığı tarafından 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik”, kısa süreli araç kiralama sektöründe yeni bir dönemin çerçevesini çizdi.

Yetki belgesi, Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi, filo standartları, şeffaf sözleşme ve rezervasyon süreçleri, depozito, hasar, ilan ve platform yükümlülüklerini düzenleyen yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.

Sektör tarafından kayıt dışılığın önlenmesi, merdiven altı yapıların elenmesi, tüketici şikâyetlerinin azaltılması ve kurumsallaşmanın güçlendirilmesi açısından önemli bir reform olarak değerlendirilen düzenlemenin, sahadaki ekonomik ve operasyonel koşullarla birlikte ele alınması gerektiği belirtiliyor.

LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, düzenlemeyi desteklediklerini belirterek sektörün mevcut kârlılık baskısına dikkat çekti.

En kritik risk sahte kiralama siteleri

Yönetmeliğin ilan ve aracı platformlara yetki belgesi kontrolü getirmesini olumlu bir adım olarak değerlendiren Nazik, tüketicilerin karşı karşıya kaldığı en önemli risklerden birinin sahte araç kiralama siteleri olduğunu ifade etti.

Kurumsal şirketlerin isim, logo, internet sitesi tasarımı ve çağrı merkezi görünümünü taklit eden sahte sitelerin, arama motorlarının sponsorlu reklam alanları üzerinden tüketicilere ulaşabildiğine dikkat çeken Nazik, denetimin yalnızca ilan platformlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.

Nazik, “Başta Google olmak üzere arama motorları ile Ticaret Bakanlığımız ortak bir kontrol mekanizması kurmalı; yetki belgesi bulunmayan oluşumların ‘araç kiralama’ anahtar kelimeleriyle sponsorlu reklam vermesi engellenmeli” dedi.

LenaCars’ın önerdiği model kapsamında reklam hesabı açılırken ve kampanya yayına alınırken yetki belgesinin Bilgi Sistemi üzerinden doğrulanması, reklamveren unvanı ile yönlendirilen alan adının eşleştirilmesi ve kurumsal marka taklitlerinin hızlı bildirim ve kaldırma sürecine alınması öneriliyor.

Tekrarlanan ihlallerde reklam hesabı, ödeme altyapısı ve ilgili alan adları arasında çapraz kontrol yapılması ve sahte site faaliyetlerine yönelik yaptırımların caydırıcı şekilde ağırlaştırılması da öneriler arasında bulunuyor.

Nazik, sahte sitelerle mücadelenin sektör düzenlemesinin ikincil bir başlığı olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, tüketicinin güven zincirinin arama motorunda karşılaştığı ilk sponsorlu sonuçtan başlaması gerektiğini vurguladı.

“Sarı alarm kırmızıya dönmemeli”

Araç kiralama sektörünün düşen talep, yüksek finansman giderleri, kasko, bakım-onarım ve araç edinim maliyetleri nedeniyle ciddi bir kârlılık baskısıyla karşı karşıya olduğunu belirten Nazik, yeni yönetmelikle getirilen yükümlülüklerin işletmeler açısından ek maliyet oluşturabileceğine dikkat çekti.

Yetki belgesi ve dijital uyum süreçleri, asgari filo kriterleri, elektrikli veya hibrit araç bulundurma şartı, kış lastiği, ikame araç, kesintisiz bildirim altyapısı ve hasar güvencesi gibi düzenlemelerin tüketici açısından önemli kazanımlar sağladığını belirten Nazik, dönüşümün finansal ve operasyonel olarak da desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Yönetmelik kapsamında büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmeler için en az 10 araçlık filo şartı getiriliyor. Bu filoda en az iki hibrit veya yalnızca elektrikli araç bulunması ve bunlardan birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekiyor.

Mevcut işletmeler için filo kriterlerinde 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süresi öngörülüyor.

Nazik, dönüşümün finansman ve operasyonel kolaylıklarla desteklenmemesi halinde artan maliyetlerin kiralama fiyatlarına yansıyabileceğini ve bunun tüketici üzerinde ilave enflasyonist baskı oluşturabileceğini belirtti.

Ekspertiz süreci hızlı operasyonu aksatmamalı

Yönetmeliğin, kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep edilebilmesi için hasarın ve maliyetin yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelenmesini zorunlu kılması, tüketicilerin haksız hasar bedelleriyle karşılaşmasını önlemek açısından önemli bir güvence oluşturuyor.

Ancak kısa dönemli araç kiralama operasyonlarında araçların iade sonrasında hızla temizlenip kontrol edilerek aynı gün veya ertesi gün yeniden kiraya verilebildiğine dikkat çekiliyor.

Her bedel talebinde fiziki ekspertiz sürecinin işletilmesinin randevu ve raporlama süreleri nedeniyle araçların atıl kalmasına, filo verimliliğinin düşmesine ve işletmelerin gelir kaybına yol açabileceği belirtiliyor.

LenaCars, tüketiciyi korurken operasyonel hızın da korunabilmesi için fotoğraf ve video kayıtlı, zaman damgalı ve elektronik onaylı teslim-iade belgelerinin belirli bir tutara kadar hızlı ispat aracı olarak kabul edilmesini öneriyor.

Bu modelde bağımsız ekspertizin ise tarafların uyuşamadığı veya belirlenen eşik değeri aşan dosyalarda devreye girmesi öneriliyor.

HGS’de anlık veri entegrasyonu önerisi

Yönetmelik, hızlı geçiş sisteminin talep halinde kiracıya bedelsiz sunulmasını ve kira dönemindeki geçiş ücretlerinin net tutar ile sözleşmede yer alan ve belgelendirilebilen ek maliyetler üzerinden tahsil edilmesini öngörüyor.

LenaCars ise kira dönemi sona erdikten sonra sisteme gecikmeli yansıyan veya cezalı hale gelen geçişlerin işletmeler açısından risk oluşturmaması için kamu kurumları, otoyol ve köprü işletmecileri ile kiralama şirketleri arasında anlık veri entegrasyonu kurulmasını öneriyor.

Anlık entegrasyon sayesinde kiralama işlemi kapanırken geçiş borçlarının güncel şekilde görüntülenebilmesi, tüketicinin sonradan beklenmedik bir tahsilatla karşılaşmasının ve işletmelerin gecikme ve ceza riskini üstlenmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Sektörden geçiş dönemi için ortak akıl çağrısı

Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Hâlihazırda faaliyet gösteren işletmelerin 1 Temmuz 2027’ye kadar yetki belgesi alması, ilan ve aracı platformlara yönelik yetki belgesi kontrolü başta olmak üzere ilgili yükümlülüklerin ise 1 Ocak 2028’e kadar devreye alınması öngörülüyor.

LenaCars, geçiş sürecinde Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda sektör temsilcileri, arama motorları, ilan ve aracı platformlar, ekspertiz kuruluşları, sigorta sektörü, kamu kurumları ve otoyol işletmecilerinin aynı çalışma masasında buluşması çağrısında bulundu.

Sektörün beklentisi; kayıt dışılığı azaltan, kurumsal kaliteyi yükselten ve tüketici güvenini güçlendiren düzenlemenin, sahadaki operasyonel ihtiyaçlar gözetilerek ve işletmeler üzerindeki kârlılık baskısı dikkate alınarak hayata geçirilmesi.