WCI Forum Başkanı Utku Bengisu, Afrika Geleceğin Değil, Bugünün Pazarı; “Türkiye Kazandırır, Afrika Büyütür”
LONCA Business Network'ün 93. İş Ağı Buluşması'nda, Bosphorus Expo ve WCI Forum Başkanı Utku Bengisu, Afrika kıtası ile ticaretin inceliklerini ve başarı stratejilerini paylaştı. 15 yıllık Afrika deneyimine sahip Bengisu, Türk firmalarının bu dev pazarda nasıl başarılı olabileceğini anlattı.
AFRiKA GELECEĞİN DEĞİL BUGÜNÜN PAZARI
Afrika, artık sadece gelecek vaat eden bir pazar değil, bugünün en önemli ticaret merkezlerinden biri. 54 ülke, 1.5 milyar nüfus ve 2050 yılında 3 milyara ulaşması beklenen demografik yapısıyla Afrika, Türk ihracatçıları için vazgeçilmez bir hedef haline geldi.
Utku Bengisu, "Türkiye kazandırır, Afrika büyütür" sloganıyla yola çıktıklarını belirterek, "Afrika'ya rotanızı çevirirseniz kazanırsınız. Türkiye'den mal alırsanız büyürsünüz" mesajını veriyor.
15 YILLIK DENEYİM VE RAKAMLARLA BAŞARI
Bosphorus Expo, 15 yıldır Afrika'da faaliyet gösteriyor. Şirket, bugüne kadar:
- Etiyopya'da 8 defa etkinlik düzenledi
- Fildişi Sahilleri'nde 8 organizasyon gerçekleştirdi
- Gana'da 11 etkinlik yaptı (12'ncisi yolda)
- Nijerya'da 7, Libya'da 4, Kamerun'da 1 organizasyon düzenledi
- Toplam 80'den fazla etkinlik gerçekleştirdi
2025 yılı rekorlarla dolu: Şubat ayında 12. Worldclass Forum'da Afrika'dan 1,640 ziyaretçi katıldı. Mayıs ayında Togo ve Gana'da ardı ardına organizasyonlar yapıldı. Haziran'da Moritanya, Temmuz'da Kamerun'da önemli etkinlikler gerçekleştirildi.
4X4 MODELİ: AFRİKA'DA BAŞARININ FORMÜLÜ
Utku Bengisu, Afrika'da başarılı olmanın yolunu "4x4 Modeli" olarak adlandırdığı stratejide görüyor. Bu model, zorlu arazi şartlarında 4x4 aracın devreye girmesi gibi, zorlu pazar koşullarında uygulanması gereken sistematik bir yaklaşım.
1. Aşama: Tohum Ekme
İlk aşamada firmalar kendilerine bir bölge seçmeli. Tüm Afrika yerine, Batı Afrika'da Gana, Doğu Afrika'da Etiyopya gibi bir merkez belirlemek kritik önem taşıyor.
Bu aşamada yapılması gerekenler:
- Hedef ülkede düzenlenen fuarlara, etkinliklere katılmak
- Katılımdan önce dijital reklamlarla bölgeyi dövmek
- Google Haritalar'dan potansiyel müşterileri çıkartmak
- Üniversitelerden İngilizce/Fransızca bilen stajyer bulmak
- Etkinlik öncesi ve sonrası sürekli iletişim kurmak
2. Aşama: Köprü Kurma
İkinci aşamada, seçilen merkez ülkenin etrafındaki ülkelere açılmak gerekiyor. Örneğin Gana'yı seçtiyseniz, Togo, Benin, Burkina Faso gibi komşu ülkelere de ulaşmalısınız.
Bengisu'nun önerisi net: "Gana'ya gelirken uçak biletini 2 gün öncesinden Benin'e alın. Benin'de pazar araştırması yapın, oradan Togo'ya geçin, Togo'da organizasyona katılın, sonra Gana'ya gidin.”
3. Aşama: Kök Salma
Üçüncü aşama, pazarda yerelleşme aşaması. Bu aşamada:
- Yerel bir temsilci istihdam etmek (asgari ücret 80$ olan yerde 250$ maaşla)
- Türkiye'de okuyan o ülkeden öğrencileri istihdam etmek
- Öğrencinin akrabalarını sahada çalıştırmak
- Numune gönderip yerel dilde katalog hazırlamak
- Sürekli telefon aramaları ve saha ziyaretleri yapmak
Bengisu, "Asgari ücretin 80$ olduğu yerde, 250$ maaşla bir yerel çalışan bulun. Ona 50$ daha verin, toplamda 300$ yapın. Bu kişi sizin için haftada 2-3 gün sahada çalışsın" diyor.
4. Aşama: Hasat Mevsimi
Bir yıl boyunca ilk üç aşamayı uyguladıktan sonra, hangi alt pazarın çalıştığına bakılmalı. En çok sonuç alınan bölgelere odaklanarak, 2 bölgeye konsantre olmak gerekiyor.
"Yılın ilk 6 ayı bir bölgede, ikinci 6 ayı başka bir bölgede çalışın. İki bölgede etraftaki beşer ülke ile dijital ve saha çalışmalarını birleştirin" önerisini getiriyor Bengisu.
BAŞARI HİKAYELERİ: RAKAMLAR KONUŞUYOR
Bosphorus Expo'nun organizasyonlarına katılan firmalardan bazı başarı örnekleri:
- Bir firma 5 konteynırlık gıda siparişi aldı
- Başka bir firma 2 konteynırlık tekstil ürünü sattı
- Bir ihracatçı 160,000$ değerinde ilk konteynerini gönderdi
- Bir firma yıllık 400,000$ ihracat yapan şirket haline geldi
- Bir kozmetik firması 200,000$ değerinde ürün sattı
- Bir makine üreticisi 83,000$ hacminde ihracat gerçekleştirdi
- Bir firma 44 milyon dolara yakın ihracat seviyesine ulaştı
- Adanalı bir firma Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne 2.5 milyon dolar ihracat yaptı
DİJİTAL STRATEJİ: İNTERNETİN GÜCÜ
Bengisu, dijital pazarlamanın önemini özellikle vurguluyor. Her organizasyon öncesi:
- Facebook, Instagram, TikTok'ta yerel dilde reklamlar vermek
- WhatsApp toplu mesajlarıyla sürekli hatırlatma yapmak
- Yapay zeka destekli chatbot'larla form toplamak
- LinkedIn'den sektörel verilere ulaşmak
- Google Haritalar'dan potansiyel müşteri listesi çıkartmak
Örneğin, Mali'de hiç gitmeden yapay zeka ve internet destekli bir organizasyonla 370 kişiyi salona toplamayı başardıklarını paylaşıyor.
EKİP YÖNETİMİ VE ORGANİZASYON
Bosphorus Expo, 29 kişilik İstanbul ekibiyle çalışıyor. Bunun yanında Afrika'nın farklı bölgelerinde yerel ekipler istihdam ediyorlar:
- Etiyopya'da 15 kişilik ekip
- Gana'da 4 kişilik ekip
- Diğer ülkelerde 7 kişilik ekip
- Toplamda 60'ın üzerinde çalışan
Bengisu, "Bir firmaya örnek olmak için Togo ve Benin'de bedava etkinlik düzenledik. Firmalara gösterdik ki, Gana'ya gelirken etraftaki ülkeleri de ziyaret edebilirsiniz" diyor.
ÜLKE SEÇİMİ VE PAZAR ANALİZİ
Afrika'nın farklı bölgeleri farklı fırsatlar sunuyor:
Batı Afrika
- Gana: 33 milyon nüfus, Afrika'nın en demokratik ülkesi, İngilizce konuşuluyor
- Nijerya: 245 milyon nüfus, 2075'te 800 milyona ulaşacak, dev pazar potansiyeli
- Fildişi Sahilleri: Fransızca konuşulan bölgenin merkezi
Doğu Afrika
- Etiyopya: 125 milyon nüfus, 2050'de 280 milyona ulaşacak, tekstil ve tarım potansiyeli
- Kenya: Doğu Afrika'nın ticaret merkezi
Orta Afrika
- Kongo Demokratik Cumhuriyeti: 104 milyon nüfus, 2050'de 250 milyona ulaşacak, zengin doğal kaynaklar
YAYGIN HATALAR VE ÖNERİLER
Bengisu, Türk firmalarının yaptığı yaygın hataları şöyle sıralıyor:
Yanlış: Tüm Afrika'ya Satmaya Çalışmak
"54 ülkeye birden hizmet veremezsiniz. Bir bölge seçin, orada uzmanlaşın."
Yanlış: Sadece Fuara Güvenmek
"2 günlük fuara gidip sonuç beklemek yeterli değil. Öncesinde ve sonrasında sürekli çalışma gerekiyor."
Yanlış: Dijitali Göz Ardı Etmek
"İnternet reklamları, sosyal medya, WhatsApp mesajları olmadan başarı mümkün değil."
Yanlış: Yerel Temsilci Olmadan Çalışmak
"Sahada birinizin olması şart. 250-300$ maaşla bir yerel çalışan istihdam edin."
Doğru: Referans Videoları Çekmek
"Müşteriniz memnun kaldıysa, 2,000$ eksik ödesin, onun yerine bir video çektirin. O video size binlerce müşteri getirir."
SEKTÖREL FIRSATLAR
Afrika'da farklı sektörler için özel fırsatlar var:
Tekstil ve Hazır Giyim
Etiyopya'da büyük hazır giyim fabrikaları var. Kumaş, iplik ve aksesuar talebi çok yüksek. Gana ve Nijerya'da da hazır giyim pazarı büyüyor.
Gıda
Un, bakliyat, konserve ürünler, süt ürünleri için büyük talep var. Bir firma Etiyopya'da 120 konteyner gıda satışı yaptı.
İnşaat Malzemeleri
Çelik kapı, boya, yapı malzemeleri, seramik için sürekli talep var. Altyapı yatırımları hızla artıyor.
Makine ve Ekipman
Tarım makineleri, jeneratör, pompa sistemleri için büyük pazar var.
Kozmetik ve Kişisel Bakım
Genç nüfus nedeniyle kozmetik ürünlere talep yüksek.
FİNANSAL KONULAR VE ÖDEME YÖNTEMLERİ
Afrika'da ticaretin finansal boyutu da önemli. Bengisu'nun önerileri:
- İlk siparişlerde akreditif veya peşin ödeme tercih edin
- Güven oluştuktan sonra kademeli olarak vade verilebilir
- Yerel bankalarla sponsorluk anlaşmaları yapın
- Müşterilerinizin banka hesaplarını araştırın
"Gana'da Zenith Bank ve Access Bank gibi büyük bankaların müşteri veritabanlarına ulaştık. Hesaplarında ciddi paralar olan 2,000-4,000 kişiye sürekli WhatsApp mesajı atıyoruz" diyor Bengisu.
Dil ve İletişim
Afrika'da başarılı olmanın önemli bir unsuru da dil:
- İngilizce: Gana, Nijerya, Kenya, Uganda gibi ülkelerde
- Fransızca: Fildişi Sahilleri, Senegal, Kamerun, Mali gibi ülkelerde
- Portekizce: Angola, Mozambik'te
- Yerel diller: Etiyopya'da Amharca, Gana'da Twi gibi
Bengisu, "Etiyopya'da Amharca videolar çekiyoruz, Amharca mesajlar hazırlıyoruz. Farklı bölgeler için farklı dillerde çalışma yapıyoruz" diyor.
2025 Yılı Organizasyonları
Bosphorus Expo'nun 2025 takvimi oldukça yoğun:
- 23-24 Nisan: Etiyopya'da büyük forum (2,000 katılımcı hedefi)
- 7-8 Mayıs: Bursa'ya özel Etiyopya forumu (Ticaret Bakanı katılımıyla, 310 kişilik heyet)
- Haziran: Gana'da 12. organizasyon
- 7-8 Ekim: İstanbul'da 15. Worldclass Forum (2,500 Afrikalı alıcı)
TÜRKİYE-AFRİKA TİCARET RAKAMLARI
Mevcut durum ve potansiyel:
- Türkiye'nin Afrika ile ticareti: 37.5 milyar dolar
- BAE'nin Afrika ticareti: 60 milyar dolar
- Hindistan'ın Afrika ticareti: 122 milyar dolar
- Çin'in Afrika ticareti: 288 milyar dolar
- AB'nin Afrika ticareti: 356 milyar dolar
"Türkiye bu kadar güçlü bir ülke, bu kadar iyi bir marka algısı var. Doğru stratejilerle çok daha yukarı çıkabiliriz" diyor Bengisu.
MOTİVASYON VE ZİHNİYET
Bengisu, en önemli unsurun zihniyet olduğunu vurguluyor:
"Sürekli olumsuzluk çıkartarak başarılı olamazsınız. 'Afrika'ya satılmaz' diyenler var. Ama dünyanın en pahalı akü markası Varta orada satıyor. Bizim ürünümüz neden satmasın?”
Önemli tavsiyeler:
- Olumsuz düşünmeyi bırakın
- Küçük başarıları kutlayın ve paylaşın
- Sabırlı olun, bu bir maraton
- Ekip kurun, tek başınıza yapamazsınız
- Sürekli öğrenin ve adapte olun
Pratik Öneriler: Hemen Yapılabilecekler
- Kendinize bir hedef ülke seçin (Gana, Etiyopya, Nijerya gibi)
- O ülkedeki fuarları, etkinlikleri araştırın
- Google Haritalar'dan sektörünüzdeki firmaları çıkartın
- Üniversitelerden o ülkeden öğrenci bulun
- İngilizce/Fransızca katalog hazırlayın
- Sosyal medyada o ülkeye yönelik reklam verin
- Bosphorus Expo'nun organizasyonlarına katılın
- Referans videoları çekmeye başlayın
- WhatsApp Business kullanmayı öğrenin
- Bir yıllık plan yapın ve takip edin
SONUÇ: AFRİKA BEKLİYOR
Utku Bengisu'nun mesajı net: Afrika, Türk firmaları için muazzam fırsatlar sunuyor. Ancak başarı için sistematik çalışma, sabır ve doğru strateji şart.
"Bu bir 10,000 kilometre maraton. 400 metre koşusu gibi hızlı para kazanma yeri değil. Ama doğru çalışırsanız, sürdürülebilir, büyüyen bir ihracat elde edersiniz" diyor.
1.5 milyar nüfuslu, 2050'de 3 milyara ulaşacak bir kıta. Nijerya tek başına 2075'te 800 milyon nüfusa ulaşacak. Etiyopya, Kongo, Tanzanya gibi ülkeler katlanarak büyüyor.
"Bugün tohum ekmezsek, yarın hasat yapamayız. Afrika'ya şimdi yatırım yapan firmalar, gelecekte çok büyük kazançlar elde edecek" sözleriyle Bengisu, Türk firmalarını harekete geçmeye davet ediyor.
"Afrika ile ticaretin sadece rakamlardan ibaret olmadığını, doğru strateji ve doğru network ile nelerin başarılabileceğini Sayın Utku Bengisu’dan dinledik. Ufkumuzu açan bu kıymetli bilgiler ve paylaştığınız tecrübeler için çok teşekkür ederiz Utku Bey. Sizinle bu yayını gerçekleştirmek bizim için büyük bir keyifti."
LONCA Business Network YouTube bir sonraki toplantısında Gana veya Senegal Büyükelçisi ile Afrika ülkeleri hakkında daha detaylı bilgiler paylaşılacak. Türk iş dünyası, Afrika'ya açılma yolculuğunda bu tür bilgi paylaşımlarıyla desteklenmeye devam edecek.
İletişim: Afrika ile ticaret yapmak isteyen firmalar, Bosphorus Expo ile WhatsApp üzerinden iletişime geçebilir. Detaylı bilgi için organizasyonların web sitesini ziyaret edebilir veya sosyal medya hesaplarını takip edebilirsiniz.