Ticaret Bakanı Ömer Bolat Mart Ayı Dış Ticaret Verilerini Açıkladı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, mart ayına ilişkin dış ticaret rakamlarını Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile birlikte Van Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen geniş katılımlı bir toplantıda kamuoyuyla paylaştı. Bakan Bolat, küresel ekonomideki dalgalanmaların ve jeopolitik gerilimlerin gölgesinde şekillenen verileri detaylandırırken, Türkiye'nin ihracat stratejisi ve gelecek vizyonuna dair önemli mesajlar verdi.
Küresel Belirsizlikler ve Ekonomik Atmosfer
Bakan Bolat, konuşmasının başında dünyanın 2020 yılındaki Kovid-19 krizinden bu yana ekonomik ve siyasi fay hatlarında büyük sarsıntılar yaşadığını dile getirdi. Son beş yıldır küresel ekonominin en büyük düşmanının yüksek enflasyon olduğunu belirten Bolat, bu zorlu atmosferde dahi üretim ve yaşam döngüsünün devam etmek zorunda olduğunu vurguladı. Ticaret Bakanlığı olarak temel amaçlarının ihracatı sürdürülebilir şekilde artırmak ve ithalatı makul seviyelerde dengeleyerek ekonomik dinamizmi korumak olduğunu ifade etti.
Dünya Ticaret Örgütü ve OECD raporlarına atıfta bulunan Bakan Bolat, küresel ticaret hacmindeki büyüme tahminlerinin aşağı yönlü revize edildiğine dikkat çekti. Geçen yıl %4,6 oranında büyüyen küresel ticaretin bu yıl %1,9’a gerilemesinin beklendiğini, dünya ekonomisinin ise ancak %2,9 oranında büyüyebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatarak, Türkiye’nin bu küresel daralma sürecinde aktif bir mücadele verdiğini söyledi.
Enerji Arzı ve Bölgesel Riskler
Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş güzergahlarındaki jeopolitik risklerin enerji ve petrokimya sektörleri üzerindeki etkilerine değinen Bakan Bolat, bu bölgedeki istikrarsızlığın dünya enerji trafiğinin %20'sini doğrudan etkilediğini belirtti.
Özellikle Körfez ülkelerine yapılan ihracatta yaşanan %40'lık azalışın bu durumun bir yansıması olduğunu ifade eden Bolat, şu güvenceyi verdi: "Hükümetimiz olumsuz etkileri bertaraf etmek için yoğun bir çaba içinde. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın politikaları sayesinde enerji, doğalgaz ve petrol gibi kritik kalemlerde arz sorunumuz yok; stoklarımız yeterli düzeydedir."
İhracat Verilerinde Mart Tablosu ve Dalgalı Seyir
Mart ayı mal ihracatının 21 milyar 900 milyon dolar olarak gerçekleştiğini açıklayan Bolat, bu rakamın geçen yılın mart ayına kıyasla yaklaşık 1,5 milyar dolarlık bir gerileme anlamına geldiğini belirtti. Bu düşüşte savaş şartları, uzun bayram tatilleri ve takvim etkisinin belirleyici olduğunu ifade eden Bakan, özellikle altın ihracatındaki 350 milyon dolarlık azalmanın da altını çizdi.
İhracatın yıl genelinde dalgalı bir seyir izlediğini kaydeden Bolat, ocak ayındaki düşüşün ardından şubatta toparlanma yaşandığını, marttaki gerilemenin ise nisan ayındaki tam mesai ile telafi edileceğini öngördü. Gelecek aylardaki uzun Kurban Bayramı tatilinin de benzer bir takvim etkisi yaratabileceğini ancak haziran ayı ile dengenin yeniden kurulacağını belirtti.
Dış Ticaret Partnerleri ve Sektörel Başarılar
Türkiye'nin dış ticaretindeki en dikkat çekici başarı hikayesi savunma sanayiinden geldi. Bakan Bolat, yılın ilk çeyreğinde savunma sanayii ihracatının yaklaşık 500 milyon dolar arttığını müjdeledi. İthalat tarafında ise 1,7 milyar dolarlık artışla kıymetli taşlar öne çıktı.
Türkiye'nin dış ticaret partnerleri sıralamasında Avrupa Birliği (AB) yine zirvedeki yerini korudu. Yılın ilk üç ayında en çok ihracat yapılan ülkeler sırasıyla:
- Almanya
- ABD
- İngiltere
- İtalya
- Fransa
Bakan Bolat, AB'nin Türkiye'nin en stratejik ortağı olmaya devam ettiğini ve ilk çeyrekte AB ile ticarette 1,4 milyar dolar dış ticaret fazlası verilmesinin Türk ekonomisinin gücünü gösterdiğini belirterek sözlerini noktaladı. Yıllıklandırılmış dış ticaret dengesinin 98 milyar dolar seviyesinde seyretmesi ve ihracatın ithalatı karşılama oranının %73,4 gibi sağlıklı bir seviyede kalması, Türkiye'nin önümüzdeki dönemdeki ekonomik hedefleri için umut verici bir zemin oluşturuyor.
TİM Başkanı Mustafa Gültepe: “Türkiye’nin mart ayı ihracatı 21,9 milyar dolar oldu”
TİM Başkanı Mustafa Gültepe: İhracatımız 2026’nın ilk çeyreğinde 63,3 milyar dolara, son 12 ayda ise 271,3 milyar dolara ulaştı. İlk çeyreği yüzde 3,1 ekside tamamlarken, 12 aylık çevrimde yüzde 3 artıdayız. Sektörler sıralamasında, otomotiv 3,3 milyar dolarla liderliğini sürdürdü. Otomotivi 3 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,6 milyar dolarla çelik takip etti.
Türkiye’nin mart ayı ihracatı 21,9 milyar dolar dolar oldu. 2026 yılında ilk çeyrek ihracatı 63,3 milyar dolara, son 12 aylık ihracat ise 271,3 milyar dolara ulaştı.
İlk üç ayda arzu ettikleri seviyenin gerisinde kaldıklarını belirten Gültepe, şöyle devam etti:
“Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, mart ayını 21,9 milyar dolarlık ihracatla tamamladık. Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 eksideyiz. İhracatımız 2026’nın ilk çeyreğinde 63,3 milyar dolara, son 12 ayda ise 271,3 milyar dolara ulaştı. İlk çeyreği yüzde 3,1 ekside tamamlarken, 12 aylık çevrimde yüzde 3 artıdayız. Mart ayında 26 sektörümüzden 18’inin ihracatı daraldı. Sektörler sıralamasında otomotiv, 3,3 milyar dolarla liderliğini sürdürdü. Otomotivi 3 milyar dolarlakimyevi maddeler, 1,6 milyar dolarla çelik, 1,5 milyar dolarlaelektrik elektronik ve 1,2 milyar dolarla hazır giyim takip etti. TİM verilerine göre, geçen ay 34 ilimiz ihracatını artırdı. En çok ihracat yapan 5 ilimiz İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa ve İzmir şeklinde sıralandı. Mart’ta 938 firmamız ilk kez ihracat yaptı. Bu firmalarımızın ihracatımıza katkısı yaklaşık 108 milyon dolaroldu. Parite, ihracatımıza geçen ay 682 milyon dolar katkı verdi.”
MART AYINDA KÖRFEZ ÜLKELERİNE İHRACAT YÜZDE 37 AZALDI
Mustafa Gültepe geçen ay 125 ülke ve bölgeye ihracatın arttığını, 98 ülke ve bölgede ise düşüş olduğunu bildirdi.
En çok ihracat yapılan ülkelerin Almanya, ABD, İtalya, Birleşik Krallık ve Fransa şeklinde sıralandığını belirten Gültepe, İran savaşından olumsuz etkilenen Körfez ülkelerine ihracatla ilgili de şunları söyledi:
“Mart ayında Körfez ülkelerine ihracatımız yüzde 37 düşüşle 1 milyar 371 milyon dolara geriledi. Sadece bir ayda bölge ülkelerine ihracatta 815 milyon dolarlık kaybımız var. Geçen ay Umman dışındaki tüm bölge ülkelerine ihracatımız düştü. Irak’ta yüzde 30, BAE’de yüzde 48, İran’da yüzde 41, Suudi Arabistan’da yüzde 29, Katar’da yüzde 83, Kuveyt’te yüzde 70, Bahreyn’de yüzde 81’e yakın kayıp var. Savaş en çok mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya sektörlerimizi etkiledi. İhracat ailesi olarak bu zor koşullarda bölgeyle iletişimimizi daha da güçlendirmeliyiz. Lojistik kanallarımızı esneterek, ilişkilerimizi diri tutmalıyız. Bu konuda, gerek ilgili bakanlıklarımız gerekse TİM Lojistik Kurulumuz süreci yakından takip ediyor. İhracatçılarımızın sorunlarını çözüme kavuşturabilmek için var gücümüzle çalışıyoruz.”
İHRACATÇI İÇİN YENİ DESTEKLERİN HIZLA DEVREYE ALINMASI GEREKİYOR
Mustafa Gültepe savaşla birlikte artan petrol ve hammadde fiyatlarının rekabetçilikte zaten zorlanan ihracatçının yükünü daha da ağırlaştırdığını vurguladı.
Tüm zorluklara rağmen üretime ve ihracata devam ettiklerini belirten Gültepe, sözlerini şöyle noktaladı:
“Bu zor koşullarda rekabetçiliğimizi güçlendirmek çok daha önemli hale geldi. Dolayısıyla, yeni desteklerin hızla devreye alınması gerekiyor. Doğru adımlarla birlikte, kalıcı başarılara hep birlikte ulaşabiliriz. Biz de TİM olarak ihracatçı birliklerimizle beraber pazar çeşitlendirmesi faaliyetlerimize aralıksız devam ediyoruz. Mart ayında Rusya, İngiltere ve Gana’nın da aralarında bulunduğu 8 ülkede ticaret heyeti düzenledik. Nisan’da da yoğun bir takvimimiz var. Güney Afrika, Kanada ve Romanya dahil 20 ülkeye heyet gerçekleştireceğiz. Her zaman söylediğimiz gibi işimiz üretim, gücümüz ihracat.”