Ticaret Bakanı Ömer Bolat “26 Milyar Dolar ile İhracatta Tarihi Eylül Rekoru Kırıldı”
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Eylül ayı dış ticaret verilerini açıklayarak Türkiye'nin mal ihracatında tarihi bir rekor kırdığını duyurdu. Yıllık bazda yüzde 15,4'lük güçlü bir artışla 26 milyar dolar seviyesine ulaşan mal ihracatı, Cumhuriyet tarihinin en yüksek ikinci aylık rakamı olarak kayıtlara geçti. Yıllıklandırılmış mal ihracatı ise 283,7 milyar dolara yükselerek, Orta Vadeli Program’daki (OVP) yıl sonu hedefini henüz 3 ay varken geride bıraktı.
Eylül ayı dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen basın toplantısında açıklandı.
Toplantıda konuşan Bakan Bolat, küresel ekonomide yaşanan belirsizliklere, bölgesel çatışmalara ve ana pazarlardaki daralmaya rağmen Türkiye'nin üretim ve ihracat gücünü kararlılıkla sürdürdüğünü vurguladı.
BÜYÜME VE MAKROEKONOMİK DENGE KESİNTİSİZ SÜRÜYOR
Dünya genelinde ticaret ve büyüme beklentilerinin zayıf seyrettiği bir dönemden geçildiğini belirten Bakan Bolat, Türkiye ekonomisinin dirençli yapısına dikkat çekti. Türkiye'nin yılın ilk yarısında yüzde 2,5 oranında büyüdüğünü hatırlatan Bolat, son 16 yıldır kesintisiz süren pozitif büyüme eğiliminin, Kovid-19 salgınının ardından da 24 çeyrektir aralıksız devam ettiğini belirtti.
Haziran sonu itibarıyla Gayri Safi Milli Hasıla'nın 1 trilyon 706 milyar dolara ulaştığını ifade eden Bolat, büyümenin niteliği hakkında şu bilgileri verdi:
Net İhracat Katkısı: İkinci çeyrekteki yüzde 2,3'lük büyümenin 0,6 puanlık kısmı net mal ve hizmet ihracatından geldi.
Dengeli Büyüme: Yılın ilk yarısında sanayi, hizmetler ve tarım sektörleri üretime olumlu katkı sağlarken; harcamalar tarafında özel tüketim, yatırımlar ve net ihracat milli gelir artışını destekledi.
İstihdam Performansı: Ağustos ayında yüzde 7,8 olarak gerçekleşen işsizlik oranı, son 40 aydır aralıksız şekilde tek haneli seviyelerde kalmayı başardı.
OVP YIL SONU İHRACAT HEDEFİ 3 AY ÖNCEDEN GERIDE BIRAKILDI
Bakan Bolat, Eylül ayında ulaşılan 26 milyar dolarlık mal ihracatının 103 yıllık Cumhuriyet tarihinin en yüksek ikinci aylık rakamı olduğunu söyledi. Zirvenin 2025 yılı Aralık ayında 26 milyar 300 milyon dolarla görüldüğünü anımsatan Bolat, sadece 300 milyon dolarlık küçük bir farkla yeni bir aylık rekorun kaçırıldığını dile getirdi.
Ocak-eylül döneminde ihracatın yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolara ulaştığını kaydeden Bolat, Orta Vadeli Program hedeflerine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"2026 Orta Vadeli Program (OVP) hedefimiz 282 milyar dolardı. Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış toplam mal ihracat rakamımız 283,7 milyar dolara yükselmiştir. Bu rakam, yıllık mal ihracatında tarihi bir rekordur. Son 12 ayda sağladığımız 14,1 milyar dolarlık net artış sayesinde, 282 milyar dolarlık yıl sonu OVP hedefini yılın bitmesine henüz 3 ay varken aşmayı başardık."
MAL VE HİZMET İHRACATI TOPLAMDA 409,1 MİLYAR DOLARA YÜKSELDİ
Hizmetler ihracatında da rekor serisinin sürdüğünü belirten Bakan Ömer Bolat, eylül itibarıyla son 12 aylık hizmet ihracatının 125,4 milyar dolara ulaştığını belirtti. Mal ve hizmet ihracatının toplamının 409,1 milyar doları bulduğunu ifade eden Bolat, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından koyulan 410 milyar dolarlık yıl sonu hedefine ulaşılmasına sadece 900 milyon dolar kaldığını vurguladı. Bu güçlü performansın etkisiyle ağustos ve eylül aylarında cari işlemler hesabının fazla vermesi bekleniyor.
Ayrıca katma değerli ihracatta da sevindirici gelişmeler yaşandığını aktaran Bolat, orta ve yüksek teknolojili ürün ihracatının 117,6 milyar dolarla rekor kırdığını ve toplam ihracattaki payının yüzde 43,7’ye çıktığını bildirdi.
DIŞ TİCARET AÇIĞINDA GERİLEME VE YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Eylül ayında ithalatın yüzde 5,9 artarak 31,2 milyar dolar olarak gerçekleştiğini belirten Ticaret Bakanı Bolat, ihracatın ithalatı karşılama oranının eylülde yüzde 83,2'ye yükseldiğini söyledi. Yılın ilk çeyreğinde 28,5 milyar dolar olan dış ticaret açığının üçüncü çeyrekte 17,5 milyar dolara gerilediğini açıklayan Bolat, dış ticaret açığının yıl sonunda hedeflenen 106 milyar doların çok daha altında kalacağını ifade etti.
Türkiye'nin milli gelirinde dış ticaretin payının yüzde 50 olduğunu hatırlatan Bolat, küresel pazarlardaki payı büyütmek amacıyla ABD, Avrupa Birliği, İngiltere, Polonya, Suudi Arabistan, Rusya ve Güney Kore gibi önde gelen ticaret ortaklarıyla yoğun diplomasi yürüttüklerini belirtti.
Gerek Gümrük Birliği'nin güncellenmesi gerekse küresel ticaretteki konumu güçlendirmek adına temaslara ara vermeden devam ettiklerini ifade eden Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ekonomisine güç katan tüm ihracatçılarla birlikte "Durmak yok, yola devam" vizyonuyla çalışmayı sürdüreceklerini vurguladı.
Tim Başkanı Gültepe: “İhracatta Eylül Atılımı ile 282 Milyar Dolarlık Sınır Aşıldı”
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Eylül ayı dış ticaret rakamlarını açıklayarak mal ihracatının yüzde 15,4 artışla 26 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Yılın ilk dokuz ayında 211 milyar dolarlık ihracata imza atıldığını belirten Gültepe, son 12 aylık toplam ihracatın 283,7 milyar dolara yükseldiğini ve yıl sonu için konulan 282 milyar dolarlık sınırın eylül itibarıyla geride bırakıldığını vurguladı.
İstanbul’da Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile birlikte düzenlenen toplantıda verileri paylaşan TİM Başkanı Gültepe, eylül ayında değer bazında yaşanan yüzde 15,4'lük artışa karşın miktar bazında yüzde 0,6'lık bir gerileme olduğunu aktardı. Dokuz aylık süreçte değer artışının yüzde 5,2, miktar gerilemesinin ise yüzde 2 seviyesinde gerçekleştiğini ifade eden Gültepe, ihracatta sadece değerin değil miktarın da artırılması gerektiğine dikkat çekti.
OTOMOTİV LİDERLİĞİNİ KORUDU, İSVİÇRE VE ABD İHRACATI UÇTU
Eylül ayında değerlendirilen 26 sektörün 19’unda ihracat artışı kaydedilirken 7 sektörde düşüş görüldü. Sektörel sıralamada otomotiv sektörü 3,9 milyar dolarla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi 3,1 milyar dolarla kimyevi maddeler, 2,1 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1,5 milyar dolarla mücevher ve 1,4 milyar dolarla çelik takip etti. İhracatını en fazla artıran mücevher, kimya ve elektrik-elektronik sektörlerinin toplam katkısı 2,2 milyar dolara yaklaştı.
Ülke bazlı pazarlarda en çok ihracat Almanya, ABD ve Birleşik Krallık’a yapıldı. İsviçre’ye yapılan ihracat yüzde 599, ABD’ye yüzde 42,5 ve İspanya’da yüzde 12,5 oranında yükseldi. Eylül ayında bin 15 firma ilk kez ihracata başlarken, parite kaynaklı kayıp 235 milyon dolar, birim ihracat değeri ise 1,74 dolar olarak gerçekleşti. Hizmet ihracatında ise ilk 7 aylık dönem 65,9 milyar dolar seviyesinde tamamlandı.
DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDEKİ DÜZENLEME BEKLENTİYİ KARŞILAMADI
İhracatçıların merakla beklediği döviz dönüşüm desteği uygulama esaslarının 1 Ekim’de yürürlüğe girdiğini hatırlatan Mustafa Gültepe, yapılan yeni düzenlemenin bürokrasiyi artırdığını ve sistemi karmaşık hale getirdiğini savundu. Kârlılığı zayıf ve çalışan sayısı az firmaların limitlerinin düşük kaldığını vurgulayan Gültepe, desteğin yüzde 1 seviyesine düşme riski taşıdığını ifade etti.
Ağustos ayı itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 31,5 olmasına karşın dolar kurundaki artışın yüzde 17,2’de kaldığına işaret eden Gültepe, enflasyon ile kur arasındaki 14 puanı aşan farkı kapatabilmek adına yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteğinin artırılmasını beklerken olumsuz bir tabloyla karşılaştıklarını dile getirdi.
YILIN SON ÇEYREĞİNDE 71 MİLYAR DOLARLIK HEDEF
2026 hedeflerine tam ulaşabilmek adına yılın son 3 ayında 71 milyar dolarlık ihracat yapmaları gerektiğini belirten TİM Başkanı, rekabetçilikte yaşanan zorluklara rağmen 282 milyar doların üzerinde bir kapanış yapacaklarına inandığını söyledi.
Saha çalışmalarını kesintisiz sürdürdüklerini kaydeden Gültepe; geçen ay 19 ticaret heyeti, 6 alım heyeti, 40 fuar katılımı ve 1 Ur-Ge faaliyeti düzenlediklerini bildirdi. Ekim ayında 22 ticaret heyetiyle sahada olacaklarını açıklayan Gültepe, 15-17 Ekim tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi’nde Cumhurbaşkanı’nın katılımıyla Türkiye Innovation Week etkinliğini gerçekleştireceklerini belirtti.