Kiralık Araçlarda Yeni Dönem: Yaş, Kilometre ve Depozitoya Sınır Geliyor

Ticaret Bakanlığı’nın yeni yönetmeliğiyle araç kiralama sektöründe yetki belgesi zorunluluğundan filo standartlarına, araç yaş ve kilometre sınırlarından depozito ve iptal haklarına kadar kapsamlı düzenlemeler getiriliyor. Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesinin artırılması, kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önlenmesi ve tüketici haklarının daha etkin korunması amacıyla Resmî Gazete’de yayımlandı.

Yeni düzenlemeyle birlikte hem kiralama işletmelerine hem de kiralanan araçlara ilişkin yeni standartlar belirlenirken, tüketicilerin depozito, rezervasyon iptali, sigorta ve hasar gibi konulardaki hakları da güvence altına alınıyor.

Kiralama faaliyetlerinde yetki belgesi zorunlu olacak

Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getiriliyor.

Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması, iş yerinin belirlenen şartlara uygun kullanılması gerekiyor. İşletme sorumlularının ise en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı getiriliyor.

Kiralama faaliyetlerinin takibi ve taşıtların kontrolü amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi de Ticaret Bakanlığı tarafından 1 Ocak 2027’ye kadar kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve ilgili işlemler bu sistem üzerinden yürütülecek.

Kiralanabilecek araçlara yaş ve kilometre sınırı

Yeni düzenlemeyle tüketici güvenliğini ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanabilecek araçların nitelikleri de sınırlandırılıyor.

Buna göre:

Kiralama filolarına asgari araç şartı

Yeni yönetmelik, kiralama işletmelerinin sahip olması gereken araç sayısına ilişkin de standart getiriyor.

Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5’i işletme adına tescilli olmak üzere toplam 10 araca sahip olması gerekecek.

Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise en az 2’si işletme adına tescilli olmak üzere toplam 5 araç bulundurulması şartı getirilecek.

Ayrıca büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında, en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu araç bulunması zorunlu olacak. Bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekecek.

Depozitoya günlük kira bedeli üzerinden sınır

Yönetmelikle tüketicilerin kiralama sürecinde karşılaşabileceği mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla depozito tutarına da sınır getiriliyor.

Buna göre alınabilecek depozito:

olabilecek.

Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu hale getirilecek.

Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketiciye iptal hakkı

Ön ödemeli rezervasyonlarda da tüketicinin hakları genişletiliyor.

Araç teslimine 24 saatten fazla süre bulunması halinde tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonda değişiklik yapabilecek veya rezervasyonu iptal edebilecek.

Olağan kullanım nedeniyle oluşan aşınma ve yıpranmalar için de tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.

Sigorta bedeli kiralama ücretine dahil olacak

Yeni düzenlemeyle işletmelerin, mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda kış lastiği sağlaması zorunlu olacak.

Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanma hakkının ek bir ücret veya şarta bağlanmasına izin verilmeyecek.

Ayrıca belirli kararlar bulunmaksızın araçta oluşan değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep veya tahsil edilemeyecek.

Kiralama işletmeleri, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturmakla da yükümlü olacak.

İlan platformlarına da kontrol yükümlülüğü

Düzenleme yalnızca kiralama işletmelerini değil, aracı ve ilan platformlarını da kapsıyor.

Platformların haksız ticari uygulamalarda bulunması yasaklanırken, kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmeleri zorunlu hale getirilecek.

Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek.

Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek

Sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlayabilmesi için yönetmeliğin yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.

Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye, asgari taşıt sayısı ve araç niteliklerine ilişkin şartları sağlamaları için ise 1 Ocak 2028’e kadar süre tanınacak.

Aracı ve ilan platformlarıyla kiralama işletmeleri arasındaki mevcut sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni yönetmeliğe uygun hale getirilmesi gerekecek.

Yeni düzenlemeyle araç kiralama sektöründe şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, tüketici haklarının güçlendirilmesi, araçların teknik yeterliliklerinin yükseltilmesi ve kayıt dışı faaliyetlerle haksız rekabetin önlenmesi hedefleniyor.