İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclis Üyesi ve 47. Restorasyon ve İzolasyon Komitesi Başkanı Ahmet Gediz Tatar Mayıs ayı Meclis Konuşmasında uzun süredir geliştirdikler ve üzerinde çalıştıkları üretime, ticarete, istihdam ve ekonomiye büyük yararları olacak İhracat Teknoloji Organize Sanayi Üssü (İTOSÜ) Projesini gayet güzel hazırlanmış bir sunumla tanıttı.

47. Restorasyon ve İzolasyon Komitesi Başkanı ve İTO Meclis Üyesi Ahmet Gediz Tatar’ın yaptığı konuşma ve sunumu;  

“Sayın Meclis Başkanım, Yönetim kurulu başkanım Yönetim kurulu üyeleri değerli meclis üyeleri; Bugün burada sadece 47. Komite'nin temsilcisi olarak değil, bu ülkenin geleceğine inanan, ülkemizin ekonomisine ve ihracat vizyonuna katkı sunmak isteyen herkes adına huzurunuzdayım.

Hepimizin bildiği gibi, ülkemiz zor bir dönemden geçiyor. Tüccar da, üretici de, yatırımcı da artık yalnız hissediyor. Çözüm üretme beklentisi yerini kabullenmeye bırakmış durumda. Ancak bizler burada, bu mecliste, çözüm üretme gücüne ve sorumluluğuna sahip bir kurumuz.” diyen Ahmet Gediz Tatar sözlerine şöyle devam etti;

Yaklaşık bir yıldır sahada yaptığımız görüşmeler, sektör buluşmaları ve analizler sonucunda Hem şuan baskıda olan 150 sayfalık bir ihracat kitabı çıkarıyoruz hem de Türkiye'nin ihracatına doğrudan katkı sunacak, sadece bu günü değil, geleceği kurtaracak bir model oluşturacak projelerden birini de geliştirdik.

Sizlere bugün;

- Türkiye'nin dünya ihracat pazarındaki payını artıracak, - Devlet bütçesinden yük almadan kendi döngüsünü kuracak, - Hem büyük hem küçük üreticiyi kapsayacak bir sistemi, adım adım anlatacağım.

“Bu proje bir fikir değil, değişen dünyada bir zorunluluktur.”

Bugün karar verilecek çalışmalar ancak 3-4 yıl sonra meyvesini vereceğini düşünürsek Artık bekleyecek vaktimiz kalmadı. Sizlere bir sunum hazırladık ve bunu paylaşmak istiyorum.

İTOSÜ PROJESİ – YER TESPİTİ VE DEĞERLENDİRME

İhracat Teknoloji Organize Sanayi Üssü projesi için olası yer tespiti çalışmaları yapılmış ve iki potansiyel bölge belirlenmiştir. Bu bölgelerde bazı handikaplar ve dikkat edilmesi gereken hususlar tabii ki bulunmaktadır:

KARŞILAŞILAN GENEL ZORLUKLAR:

• İstanbul'da uygun yer Sorunu
• Su havzaları ve su koruma mevzuatına dikkat edilmesi gerekliliği.
• Büyük ova koruma alanları ile ilgili sınırlamalar.
• Arazi eğim sorunu ve düz alan ihtiyacı.
• İstanbul sınırları içinde Kuzey Ormanları ve orman ağaçları hassasiyetleri.
• Ulusal kalkınma stratejik planlaması kapsamında çevresel ve ekonomik dengelere uyum sağlanması.

TESPİT EDİLEN OLASI BÖLGELER:

1. Birinci Tercih: İstanbul sınırları içinde, Çatalca – Silivri hattı üzerinde yer almaktadır. Şehir merkezine ve ana ulaşım akslarına yakın olması lojistik açıdan avantaj sağlar. İstanbul içinde kalınarak yatırım cazibesi açısından güçlü bir lokasyon.
2. İkinci Tercih: İstanbul sınırları dışında, Tekirdağ il sınırları içinde, İstanbul hemen sınırında Çatalca-Silivri hattının devamında yer almaktadır. İstanbul'a yakın konumuyla avantaj sağlar, ancak idari olarak Tekirdağ iline bağlıdır. Arsa maliyetleri, izin süreçleri ve çevresel faktörler açısından daha esnek bir yapı sunabilir.

DEĞERLENDİRME:

• Her iki alan için de yerinde inceleme yapıldı ve uygunluk potansiyeli gözlemlenmiştir.
• Karşılaşılan zorluklar fizibilite çalışmaları, imar düzenlemeleri ve ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon sayesinde aşılabilir.
• Proje stratejisi, hem çevresel hassasiyetleri gözeterek hem de İstanbul ve çevresinin ihracat altyapısına katkı sağlayacak şekilde ilerletilmelidir.

MODELİN TEMELİ

1. Projenin tüm detayları baştan sona planlanır.
2. 100 büyük ölçekli ihracat üretici ve 100 küçük ihracat  yatırımcı ile ön görüşmeler yapılır, üretim ve ihracat hedefli katılım protokolleri hazırlanır.
3. Devlet, yaklaşık 300 hektarlık hazine arazisini İstanbul Ticaret Odası'na (İTO) 49 yıllığına tahsis eder.
4. Devletten para çıkmaz.

SGK, KDV ve gümrük vergilerinde indirim gibi teşvikler sunar.

Ruhsat, izin gibi bürokratik süreçleri hızlandırır.

Süreci yönlendirir, kolaylaştırır, ama finansal yük almaz.

Altyapıyı kurmak için İTOSÜ Gelişim A.Ş. adlı bir yatırım şirketi kurulur.

Ortaklık yapısı şunlardan oluşabilir: İTO öncülüğünde kurulmuş bir yapı.Kamu iştirakli yapıları (KGF, Eximbank, Sanayi Bakanlığı vb.)

5. Bu şirket bankalardan kredi alır. Yol, su, kanalizasyon, elektrik gibi altyapı yatırımları bu krediyle yapılır. Bankaya gösterilen teminat ise: gelecekteki kira gelirleridir.
6. Firmalar üretime geçtiğinde kira ödemeye başlar. Bu gelirle yatırımın geri dönüşü sağlanır. Sistem kendi kendini döndürür. Dış finansmana ihtiyaç kalmaz. Kamu kaynağı kullanılmaz.
7. İTO, bu süreçte kolaylaştırıcıdır. Yatırımın sahibi değildir. Kefil olmaz, mali risk almaz.

Süreci organize eder, Kiralama sürecini yönetir, paydaşları bir araya getirir.

8. Altyapı tamamlanınca firmalara standartlara uygun inşaat yapma hakkı tanınır. Belli metrekarelerde, ortak kriterlerde yapılaşma sağlanır.
9. İnşaat aşamasında kredi ve teşvik olanakları sunulur.
10. Makine-teçhizat alımlarında da destek mekanizmaları devreye girer.
11. Üretim başladıktan sonra, firmalar 49 yıl boyunca kira ödemeye başlar. Bu ödemeler hem İTO’ya hem İTOSÜ Gelişim A.Ş.’ye yapılır.
12. Tüm İstanbul Ticaret Odası Meclis Üyeleri bu projeye bilgi, deneyim ve vizyonlarıyla katkı sunar.

DÜNYADA ÖRNEK ALINABİLECEK PROJELER VE BİZİM MODELİMİZ

- Almanya’da Berlin de

- Amerika’da Silicon Valley

- Hindistan’da Delhi Tech Zone

- Güney Kore’de Songdo Smart City

- Dubai’de JAFZA

- Çin’de Yiwu International Trade City

Ancak bunların her biri sadece bir alanı güçlü şekilde temsil ediyor. Kiminde Ar-Ge var ama üretim yok, kiminde üretim var ama ihracat altyapısı eksik. Bizim modelimiz, bu projelerin her birindeki güçlü yönleri birleştirip, eksiklerini tamamlayarak geliştirerek Türkiye’ye özgü bir modelle dünyada Pazar payımızı artırabiliriz.

İTOSÜ İLE MEVCUT OSB’ler ARASINDAKI TEMEL FARKLAR

Sıra	Konu Başlığı	İTOSÜ	OSB
1	Amaç ve Vizyon	Yüksek teknoloji ve ihracat odaklı, geleceğin mega trend sektörlerine göre planlanmış	Genel sanayi üretimi, eski sistem ve iç pazar ağırlıklı
2	Firma Profili	İhracatçı, teknoloji firmalar, çok iştirakli ulusal ortaklı firmalar	Her sektörden, çoğunlukla iç pazara çalışan firmalar
3	Ürün Kalitesi	Katma değerli, inovatif, dünya ticaretine uygun ürünler	Düşük/orta teknoloji ürünleri, yerel ihtiyaçlara yönelik
4	İhracat Zorunluluğu	Dünya pazarına açılma şartı	İhracat tercihe bağlı, iç pazar öncelikli
5	Finansman Modeli	Proje bazlı destek + yatırımcı işbirliği	Firma öz kaynakları ile döner
6	Arsa Maliyeti	Tahsis veya destekli kullanım	Satın alma zorunluluğu
7	Teşvik Yapısı	SGK, KDV, geri dönüşlü stratejik destekler	Genel devlet teşvikleri
8	Enerji Altyapısı	Yenilenebilirenerjiyeuyumlu (güneş, rüzgar), ınfrared ısısistemi	Altyapı dönüşümü sınırlı
9	Çevre ve Sürdürülebilirlik	Yeşil üretim zorunlu	İsteğe bağlı çevresel uygulama
10	E-ihracat Entegrasyonu	Zorunlu altyapı ile desteklenir	Yok veya firma bazlı girişimler
11	Dönüştürücü Etki	İhracatçı doğurur	Sanayici doğurur, ihracat opsiyonel
12	Rekabet Alanı	Dünya ile rekabet	Yerel üretim hedefli

İTOSÜ İLE SERBEST BÖLGELER ARASINDAKI TEMEL FARKLAR

Sıra	Konu Başlığı	İTOSÜ	Serbest Bölge
1	Yapısal Rol	Tüm üretimden son kullanıcıya kadar 38'e yakın paydaşlı rol model	Sadece vergi ve gümrük avantajları
2	Kümelenme	Kümelenme sistemi ve stratejik sektör seçimi	Karma sektörler, plansız yapı
3	Yatırım Yapısı	Yatırım fonu + ortaklık modeli	Bireysel yatırım çabası
4	Eğitim Altyapısı	Güçlü mesleki ve akademik eğitim altyapısı	Zayıf veya yok
5	Enerji Sistemi	GES, infrared sistemler gibi yeni enerji sistemlerine uyumlu	Eski yapılar, çevreci dönüşüm sınırlı
6	Ürün Sergileme ve Ulaşım	Global e-ihracat platformlarıyla doğrudan sergileme ve satış	Üretim var, sergileme altyapısı yok
7	Ar-Ge ve İnovasyon	Yeni nesil Ar-Ge ve inovasyon yapıları	Ar-Ge desteği sınırlı ve zayıf
8	Yönetim Modeli	İTO ve kamu-özel sektör iş birliğiyle yönetim	Serbest Bölge Müdürlüğü ve Bakanlık yönetimi
9	Sektörel Seçicilik	Katma değeri yüksek sektörlere odaklı kümelenme	Her sektörden firma, plansız yığılma
10	Yer Seçimi ve Esneklik	Üretime ve pazara göre esnek yer tahsisi	Bazı kısıtlar ve sabit alanlar
11	Maliyet Avantajı	Geniş teşvik seti, çeşitli alanlarda muafiyet	Sadece KDV ve gümrük muafiyeti
12	Hedef Kitle	Türk ihracatçı firmalar	Karma yapı, yabancı üreticiler de mevcut