İSTİB BAŞKANI ALİ KOPUZ: “GÜMRÜK BİRLİĞİ ACİLEN YENİLENMELİ”
İstanbul Ticaret Borsası Başkanı Ali Kopuz, Avrupa Birliği ile imzalanan Gümrük Birliği’nin acilen yenilenmesi gerektiğini belirterek, “Dünya hızla değişiyor. Dış ticaret, 1990’lardan beri kökten değişime uğradı. Gümrük Birliği de acilen yenilenmeli ve tarım ürünleri ve hizmet sektörü de dâhil edilmeli” dedi.
Avrupa Birliği ile Hindistan arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasını hatırlatan İSTİB Başkanı Ali Kopuz, “Avrupa Birliği dış ticaretini geliştirmek için sürekli serbest ticaret anlaşmaları imzalıyor, bizim ilişkimiz ise yıllardır Gümrük Birliği çerçevesinde yürüyor. Bu meseleyi açıklamak için karmaşık cümlelere gerek yok. Durum şu: Avrupa yeni dostluklar kuruyor. Biz ise, eski sözleşmeyle yola devam ediyoruz. AB, Hindistan gibi büyük bir üretim gücüne ve dev bir pazara kapılarını daha da açıyor. Hindistan; sadece diğer sanayi ürünleriyle değil, baharatıyla, pirinciyle, çayıyla, işlenmiş gıdasıyla Avrupa raflarında daha güçlü yer almaya başlayacak. Peki, bu Türkiye için ne demek? Daha zorlayıcı rekabet demek, fiyat baskısı demek, marj daralması demek” dedi.
Ali Kopuz dış ticarette kalite, güvenilirlik, hız ve yakınlığın önemli olsa da yetersiz kalabileceğine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Evet, biz Avrupa için sadece bir tedarikçi değil, aynı zamanda komşuyuz... Uçağımız iki saatte, tırımız iki günde Almanya’ya gidiyor. Evet, bizim üreticimiz Avrupa standartlarını yıllardır uyguluyor. Evet, bizim sanayicimiz krizle yoğrulmuş. Ancak tüm bunlara rağmen, Avrupa Birliği’nin yaptığı her serbest ticaret anlaşması gibi bu da bizim üreticimizi, bizim ürünlerimizi, bizim ihracatımızı zora sokacak…
Gümrük Birliği 1990’ların dünyasına göre yazıldı. 30 yıl önce imzalanan Gümrük Birliği hizmetleri kapsamıyor: Ama bizim hizmet ihracatımız, 122 milyar doları aştı… Gümrük Birliği tarımı da kapsamıyor: Ama bizim tarım ürünleri ihracatımız, 36 milyar doları aştı… Gümrük Birliği imzalandığında e-ticaret kavramı bile yoktu. Ama bugün tüm ticaretimizin yüzde 20’si e-ticaret ile gerçekleşiyor ve Türkiye e-ihracatı katlanarak artıyor… Yani Gümrük Birliği, günümüz ticaretinin kapsama alanının dışında kalmıştır.”
Gümrük Birliği sayesinde ihracatımız arttığını ve Avrupa’nın tedarikçi ülkelerinden biri olduğumuzu unutmadığını belirten İstanbul Ticaret Borsası Başkanı Ali Kopuz, “Ama son zamanlarda yapılan serbest ticaret anlaşmaları Gümrük Birliği Anlaşmasının ne kadar yetersiz kaldığını bize gösteriyor. Türkiye, 1990’ların Türkiye’si değil. Hükümet, Hindistan ile STA gündeme geldiği gibi, Gümrük Birliği konusunda harekete geçti. Taraflar güncelleme için çalışma iradesi açıkladı; fakat resmî müzakere süreci henüz başlamış değil. Yani şu aşamada siyasi irade var, diplomatik temaslar hızlandı, fakat hukuki müzakere süreci henüz açılmış değil. Nitekim Brexit sonrasında Türkiye, AB ile İngiltere arasında anlaşma sağlanmasının ardından kendi STA’sını hemen yürürlüğe koyabilecek şekilde müzakereleri başarıyla yürütmüştür. Aynı kararlılığın Gümrük Birliği’nin güncellenmesi sürecinde de gösterileceğine inanıyoruz. Bu mesele yalnızca ticaret değil, aynı zamanda jeopolitik bir meseledir. Bu konuda ilgili bakanlıklarımızın tecrübesine güvenimiz ve desteğimiz tamdır. Hükümetimiz gerekli girişimleri yapacak ve inşallah Gümrük Birliği anlaşması er veya geç güncellenecektir. Bu noktada, tarım ve hizmet sektörünün de Gümrük Birliği kapsamına alınması hayati önemdedir” dedi.