İFTAR SOFRASI MI, GÖSTERİŞ SOFRASI MI?
Ülkemizde gıda israfının boyutu oldukça yüksek. Sofraya gelmeden israf edilen ayrı, sofraya geldikten sonra israf edilen ayrı. Ekmek israfı ise ayrı bir konu.
Bir tarafta gıda ürünlerinin yüksek fiyatı, diğer tarafta israf. Bilinç ile alakalı tuhaf bir durum.
Birleşmiş Miletler Çevre Programı (UNEP) tarafından hazırlanan 2024 Gıda İsrafı Endeksi Raporuna göre, dünya genelinde her yıl 1,5 milyar ton gıda israf edilmekte. Rapora göre, Türkiye’de her yıl 8,7 milyon tondan fazla gıda israf edilirken, Türkiye’de her yıl kişi başına 102 kilogram yiyecek de çöpe atılmakta.
Gerçekleştirilen gıda israfının yüzde 60’ı yani 631 milyon ton gıda evlerde israf ediliyor. Tüketicilerin kullanımına sunulan gıdanın yaklaşık yüzde 28’i hizmet sektöründe, yüzde 12’siyse perakende sektöründe israf edilmekte. Gıda kayıp ve israfının %56’sının gelişmiş ülkelerde, geriye kalan %44’lük kısmı ise gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkıyor.
Gıdayı en fazla israf eden ülkeler arasındayız. Oysa kaynaklarımız sınırlı. Su, toprak ve ürün başta olmak üzere kaynakları doğru kullanmak zorundayız. Gıda en kıymetli ürün.
Ramazan menülerine dikkat etmişsinizdir. 8 bin liradan 600 liraya kadar olan bütün menülerde tam bir göz doymazlığı var. Bütün gün aç kalan bir insanın bir saat içinde o yiyeceklerin hepsini yemesi zaten sağlıklı değil, ayrıca doymak için bir çorba bile yetiyorken diğer yemekler fazla.
Sadece hurma ile doyan bir peygamberin ümmetiyiz. Beslenmek için diğer gıdalar da gerek diyorsunuz. Elbette.
Ama israfa kaçmadan. Evlerde yapılan israfın da haddi hesabı yok. Midemizin doymasının bir sınırı var. Ama gözü doyurmanın sınırı yok.
Gösterişli iftar sofraları ramazanın ruhuna ne kadar uygun? Bu oruçlar neden tutuluyor, ramazan ayı neden var? Eh bunları da akıl etmek gerek. Ramazanın mide odaklı olmamalı.
RAMAZAN EĞLENCESİ NEDİR?
Ramazan eğlence odaklı hiç olmamalı. Kim ne zaman nasıl çıkardı bu eğlenceleri bilmem. Eskiden de bana ramazan da eğlence tuhaf gelirdi. Ramazan dua ve arınma ayı. Ramazan eğlencesi adı altınca yapılan işler hem ramazanın hem de o yapılan gösterilerin asıl hallerinin ruhuna aykırı. Bu gösterişlerden, israflardan ne zaman vaz geçeceğiz?
Gıdayı, kıymetli zamanları, insanı israf ediyoruz. Neden?
Neden israf etmemeyi akıl etmiyoruz? Neden kolaycılığa, ezbere hem de kötü bir ezbere kaçıyoruz. Üstelik ülkemizde bunca acı varken. Bizim gülüp oynayacak, gününü gün edecek zamanımız mı var?
“Ramazanda eğlence çocuklar için” diyecekseniz demeyin. Çocuklar ramazanı eğlence olarak mı öğrenmeli? Ondan sonra “değerler elden gidiyor, toplum olarak neden böyle olduk “ şikayetlerine başlıyoruz.
Bu günün yetişkinleri gelecekte çocuklarınızın sıkıntı çekmemesini istiyorsanız, değerlerimize sahip çıkıp örnek olmak zorundayız.
İsraf etmemeyi, kaynaklarımızın değerlerini, insan olmanın değerlerini çocuklar aileden ve çevreden öğreniyorlar. Çocuk ailede doğru davranışları görse de çevrede gördükleri ile uyuşmuyorsa bilgi ve öğrenme cılız kalıyor. Bu sebeple herkesin dikkatli olması gerek. Evet, bu söylediğimi siz de ezbere biliyorsunuz. Önemli olan bu konuya ne kadar dikkat ettiğiniz.
Bir de lütfen iftar sofralarınızın, yaptığınız yemeklerin fotoğrafını paylaşmayınız. Kimse aşçılık derecenizi, masanızdakini, ikram edileni merak etmiyor. Paylaşacaksanız gerçek olarak, fiziki olarak masanızı, sofranızı 3-5 kişi ile birlikte iftar açarak kimseye göstermeden paylaşınız. İftar davetleri maalesef gösteriş ve övünme aracı olarak sunuluyor.
Sözün özü; Ramazanda iftar sofraları, israf sofrası, gösteriş sofrası olmasın. Gıda çok kıymetli bir nimet. Bulan var, bulamayan var. Göz hakkı kalmasın. İsraf etme lüksümüz yok. Bereketli bir Ramazan ayı diliyorum.
Not: Bu yazı yazarı tarafından organik zeka ile yazılan özgün bir yazıdır.
Öğr. Gör. Tümay MERCAN
Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım B./ Yönetim/İletişim Danışmanı tumaymercan@hotmail.com Twitter: @tumaymercan /Facebook: Tümay Mercan İnstagram: @mercantumay Linkedin: Tümay Mercan
YASAL UYARI: Yazarın yazısının kopyalanması yasaktır. Yazı, sadece www.loncahaber.com ’a link verilerek kullanılabilir. Alıntıda kaynak gösterilmelidir. Aksi takdirde kanuni işlem yapılacaktır.