Avrupa’nın “Made in Europe” Hamlesi: Türkiye Tedarik Zincirinin Dışında Kalmasın

Avrupa Birliği’nin stratejik sektörlerde Avrupa üretimini ve düşük karbonlu ürünleri desteklemeyi amaçlayan Industrial Accelerator Act teklifi, Türkiye açısından yeni bir sanayi ve ticaret tartışmasını gündeme taşıdı. Dışyönder Başkanı Dr. Hakan Çınar, Türkiye’nin Avrupa’nın üretim ekosisteminin dışında tutulmasının yalnızca Türk sanayisini değil, Avrupa’nın küresel rekabet gücünü de zayıflatabileceğine dikkat çekerek “Made in Europe” yerine “Made with Europe” yaklaşımını önerdi.

Avrupa sanayisinde yeni dönem

Avrupa Birliği, küresel sanayi rekabetinde elini güçlendirmek amacıyla yeni bir sanayi politikası oluşturuyor. Avrupa Komisyonu tarafından 4 Mart 2026’da açıklanan Industrial Accelerator Act, kamu alımları ve kamu destekleri aracılığıyla düşük karbonlu ve Avrupa’da üretilmiş ürünleri teşvik etmeyi hedefliyor.

Çelik, alüminyum, çimento, otomotiv ve temiz teknolojiler başta olmak üzere stratejik sektörleri kapsayan teklif, kamuoyunda “Made in Europe” veya “Made in EU” yaklaşımıyla tartışılıyor.

Ancak düzenleme henüz kesinleşmiş değil. Teklif, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi’ndeki yasama sürecinde görüşülmeye devam ediyor. Bu süreç, Avrupa’nın kendi sanayi üretimini güçlendirirken mevcut uluslararası tedarik zincirlerini nasıl koruyacağı sorusunu da gündeme getiriyor.

Dış Ticarete Yön Verenler Derneği (Dışyönder) Başkanı Dr. Hakan Çınar, sürecin Türkiye açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, “Made in Europe yalnızca bir menşe tartışması değildir. Avrupa’nın önümüzdeki 20 yıl boyunca Çin ve ABD karşısında nasıl bir sanayi politikası izleyeceğinin işaretidir” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye sıradan bir üçüncü ülke değil

Türkiye, yaklaşık 30 yıldır Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği içerisinde bulunuyor. Türk sanayisi; otomotiv, makine, beyaz eşya, tekstil, elektronik ve ara malı üretimi başta olmak üzere birçok sektörde Avrupa üretim zincirlerinin önemli bir parçası konumunda.

Industrial Accelerator Act teklifinde de AB ile gümrük birliği bulunan ülkelerden kaynaklanan içeriğin, belirli hükümlerin uygulanması bakımından Birlik menşeli içeriğe eşdeğer kabul edilebilmesine yönelik önemli bir unsur bulunuyor.

Çınar, söz konusu yaklaşımın nihai düzenlemede korunmasının Türkiye açısından kritik olduğunu belirterek, Türkiye’nin Avrupa sanayisindeki konumunun yalnızca ihracat rakamlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye’de üretilen otomotiv parçaları ve ara mallarının Avrupa’daki üretim hatlarının önemli girdileri arasında yer aldığını hatırlatan Çınar, Türkiye’nin Avrupa’nın üretim ekosisteminden koparılmasının ekonomik gerçeklikle bağdaşmayacağını ifade etti.

Avrupa’nın asıl gündemi Çin

Made in Europe tartışmasının arka planında Çin’in küresel sanayide giderek artan ağırlığının bulunduğuna dikkat çekiliyor.

Elektrikli araçlardan bataryalara, güneş panellerinden çeliğe, kritik hammaddelerden makine üretimine kadar birçok alanda Çin’in üretim kapasitesini artırması, Avrupa’yı kendi sanayi politikasını yeniden şekillendirmeye yöneltiyor.

Avrupa’nın stratejik sektörlerde kendi üretimini destekleme hedefinin anlaşılabilir olduğunu belirten Çınar, bu yaklaşımın ekonomik izolasyona dönüşmemesi gerektiğini söyledi.

Çınar, “Avrupa Çin’e karşı sanayi duvarı örmekte haklı olabilir; ancak Türkiye’yi o duvarın dışında bırakırsa Çin’i değil, kendi rekabet gücünü cezalandırır” dedi.

“Made in Europe” değil, “Made with Europe”

Dışyönder, Türkiye’nin sürece yalnızca “bizi de Made in Europe kapsamına alın” yaklaşımıyla bakmaması gerektiğini savunuyor.

Bu noktada “Made with Europe” kavramını gündeme getiren Çınar, Avrupa’nın gelecekteki sanayi politikasının yalnızca üretimin nerede yapıldığı üzerinden değil, Avrupa’nın hangi güvenilir ülkelerle birlikte üretim yaptığı üzerinden şekillenmesi gerektiğini belirtti.

Çınar, Türkiye’nin Avrupa’nın alternatifi olmadığını, Avrupa’nın üretim ortaklarından biri olduğunu vurgulayarak, iki tarafın mevcut tedarik zincirlerinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Türkiye masada olmalı

Industrial Accelerator Act’in henüz yasama sürecinde olması Türkiye açısından hem risk hem de diplomatik fırsat oluşturuyor.

Dışyönder’e göre Türkiye’nin bundan sonraki süreçte kamu kurumları, ihracatçı birlikleri, sanayi kuruluşları ve iş dünyası örgütleriyle birlikte Brüksel nezdinde güçlü bir pozisyon ortaya koyması gerekiyor.

Çınar, Avrupa’nın yeni sanayi mimarisinin dışında kalmamak için sürecin uzaktan izlenmemesi gerektiğini belirterek, “Bugün konuşulan konu yalnızca menşe değildir; yarının Avrupa sanayi mimarisidir. Türkiye’nin bu mimarinin dışında değil, tam merkezinde olması gerekir” dedi.

Türkiye ile Avrupa arasındaki 30 yıllık Gümrük Birliği deneyiminin ekonomik açıdan güçlü bir ortaklık zemini oluşturduğunu belirten Çınar, Avrupa’nın yeni sanayi stratejisinde Türkiye’nin yerinin tartışma konusu olmaması gerektiğini vurguladı.

“Asıl tartışılması gereken, Türkiye ile Avrupa’nın birlikte nasıl daha fazla üreteceğidir.”